close
تبلیغات در اینترنت

مرفولوژی گل وانواع آن



مهندسی آب و خاک

http://piam-moj.rozblog.com/
00000000000
آرشیو
تبلیغات
www.shereno.com
مرفولوژی گل وانواع آن

 

مقدمه

گل اندام زایشی در گیاهان است. گل از نظر زیباسازی محیط و تولیدمیوهودانهکه از مواد غذاییمهم به شمار می‌آیند اهمیت زیادی دارد. مراحل اصلی تولید مثل جنسی یعنیمیوزو لقاح درون گل انجام می‌گیرد. پیدایش دانه فرایند تولید مثل جنسی را کامل می‌کند وپیدایش جنین درون دانه اولین مراحل دوران حیات گیاه جوان است.


ساختمان گل

گلها از نظر شکل و اندازه و رنگ بسیار متنوعند و از نظر تعدادو آرایش نیز تنوع زیادی دارند. و بعضی گلها مانندعدسک آبیبه زحمت دیده می‌شوند و بعضی دیگربسیار بزرگتر. گل معمولا 4 بخش دارد که عموما روی دوایر متحدالمرکز قرار دارند اینچهار بخش عبارتند از: کاسه گل (کاسبرگها) ، جام گل (گلبرگها) ، نافه گل (پرچمها) وبرچه (مادگی). این چهار بخش گل معمولا به نهنج گل که در انتهای دمگل قرار دارندمتصلند.

کاسه گل (کاسبرگها(

کاسه گل معمولا سبز رنگ است و در غنچه‌ها بخشهای گل رامی‌پوشاند. کاسه گل معمولا از تعدادی کاسبرگ جدا از هم و یا چسبیده بهم تشکیل شدهاست.

جام گل (گلبرگها(

جام گل معمولا قسمت رنگی گل است جام گل از قطعاتی فاقدکلروفيلبه رنگهای گوناگون ، به نام گلبرگ تشکیل شده است. گلبرگها ممکن است جدا از هم و ياچسبيده به هم باشند.

 


نافه گل (پرچمها(

مجموعه‌ای از چندپرچمکه غالبا جدا از هم هستند تشکیل شده است. هر پرچم دارای یک میله است که در انتهایآزاد آن بساک قرار دارد، بساک محل تولیددانهگردهاست. ساختمان بساک معمولا دارای دو قسمت استوانه‌ای است که بوسیله بافتیپارانشیمی در تمام طول به هم چسبیده‌اند. هر قسمت دو حفره به نام کیسه گرده دارد. دانه‌های گرده درون کیسه گرده تولید می‌شوند. در بساک رسیده شکافی در دیواره هرقسمت استوانه‌ای بساک ظاهر می‌شود و باعثپراکندهشدن دانه‌های گردهمی‌شود.

 

 

مادگی گل (برچه(

هربرچهاز سه قسمت تشکیل شده که شامل کلاله ، خامه و تخمدان می‌باشد. تخمدان بخش زیرینبرچه و درشت‌تر از دو قسمت دیگر است. درون تخمدان یک یا چند تخمک وجود دارد خامهدراز است و در انتها به کلاله ختم می‌شود. برچه را برگی تغییر شکل یافته می‌دانند واین به دو علت است:

برچه در مراحل اولیه رشد بهبرگشباهت دارد.

در مراحل رشد تکامل گل شباهت برچه به برگ مشاهده می‌شود

خامه

خامه میله درازی است که به کلاله ختم می‌شود. خامه در بعضی گلها درازو در عده‌ای کوتاه است. هر رشته کاکلی ذرت که روی بلال دیده می‌شود یک خامه است. خامه از سلولهای پارانشیمی ساخته شده که رابط تخمدان با بخش حجیم مادگی است.

 

کلاله

بخش پهن انتهای خامه است که لوله‌های ترشحی آن ماده مغذی چسبناک رامی‌سازند که برای رویش دانه گرده لازم است. کلاله در بیشتر گلها پس ازگردهافشانیپژمرده می‌شود، سطح کلاله در اکثر گیاهان دارای یاخته‌های کرک مانند وکوتاهی است که در جذب و نگهداری گرده موثرند.

تخمدان

درنهاندانگانمحفظه بسته‌ای است که از برچه‌های بسته یا از پیوستگی لبه‌های برچه‌های باز تشکیلمی‌شود. برچه‌ها تخمک ساز هستند و منشا برگی دارند. میوهتخمدانرشد یافته است.

 

    گل آذینها:  

   گل آذین یعنی نحوه آرایش و قرار گرفتن گل در روی محور اصلی گل .

 

  گل آذین محدود

گل آذین نامحدود

در گل آذین محدود انتهای محور اصلی گل آذین به یک گل ختم می شود  در حالی که در گل آذین نامحدود انتهای محور اصلی به یک گل ختم نشده و رشد محور اصلی ادامه دارد

 

انواع گل آذین ها :

۱) خوشه ای raeeme: در این گل آذین گل ها  با دم گل در امتداد قرار میگیرند   مانند : (تیره گندم)

۲) سنبله spilee: شبیه گل آذین خوشه ای است ولی گلها بدون دم گل در روی محور گل قرار می گیرند  مانند :( تیره گندم )

۳) دیهیم corymb:در این گل آذین دم گلها از پایین به بالا کوتاه شده و همه آنها در یک سطح قرار می گیرند .

۴) چتری ambel: در این نوع دم گلها از یک نقطه خارج شده و گلها در یک سطح قرار می گیرند . مانند: ( پیازداران )

۵) کپهای copitol : ذر این نوع گلها بدون دم گل و کوچک و به صورت انبوه در روی یک نهنج مخروطی یا مسطح قرار می گیرند . ویژه تیره جعفری .

مانند : (مخروطی در شبدر) (مسطح در آفتابگردان )

۶) دم گربه ای cutin: این نوع گل آذین در روی درختان چوبی دیده میشود و گلهای تک جنسه به صورت فشرده به هم در روی محور گل قرار می گیرد .

 

 

? خلاصه بحث در کلاس:

گل از تنوع بسیار زیادی بر خوردار است و مهمترین اندام گیاهی است که در تاکسونومی کاربرد دارد و نسبت به تغییرات محیطی تقریباً ثابت هستند یعنی با تغییر کردن محیط مقاومت زیادی از خود نشان می دهند .

این اندام در تبه بندی و اهمیت درجه 1 را دارا می باشد.

در ساختار گل 4 بخش اصلی داریم: کاسه ، جام ، نافه ، مادگی

گفته می شود اندام های گل از برگ های تغییر شکل یافته بوجود آمده اند. و در کل می توان گفت گل ها برگ های تغییر شکل یافته هستند.

بر اساس این چهار حلقه از گل ( کاسه، جام، نافه و مادگی ) می توانیم ساختار های متعدد و متنوعی داشته باشیم چرا که هر کدام از این حلقه ها می توانند در کنار یکدیگر با تنوع واحد خود تنوع زیادی در مجموعه بوجود آورند.

کاسبرگ ها دارای انواع : جدا کاسبرگ ، پیوسته کاسبرگ و نیمه پیوسته می باشند. و نحوه ی قرار گیری کاسبرگ ها می تواند روی یک چرخه یا روی یک مارپیچ باشد.

معمولاً کاسبرگ ها سبز رنگ هستند اما گاهی تغیر رنگ می دهند به طور کلی به کاسبرگ ها سپال گفته می شود.

ما می توانیم هر کاسبرگ را به عنوان یک برگ در نظر بگیریم.

معمولاً در گل ها کاسبرگ ها وجود دارند و معمولاً سبز رنگ هستند و عمل فتوسنتز را انجام می دهند. و به ندرت رنگی می شوند و نقش گل را ایفا می کنند مثل کلماتیس و گاهی کاسبرگ ها و گلبرگ ها با هم بخش رنگی گل را تشکیل می دهند در این حالت کاسبرگ از گلبرگ قابل تشخیص نمی باشد و اصطلاحاً به آن تپال گویند مثل گل لاله

گلبرگ ها معمولا رنگی هستند و اصطلاحاً پتال گفته می شود .

گلبرگ ها نیز ممکن است پیوسته، نیمه پیوسته یا جدا باشند.

گلبرگ ها معمولاً رنگی هستند و در گرده افشانی نقش دارند.

گل هایی هم هستند که گلبرگ ندارند مثل گردو،نارون، توت ، بید ، انجیر  که در این گگیاهان حشرات در گرده افشانی نقشی ندارند و عمدتاً گرده افشانی چنین گل هایی به وسیله باد صورت می گیرد.

(انتخاب طبیعی گیاهانی را انتخاب می کند که تعداد زیادی دانه گرده تولید کنند . تا در گرده افشانی بوسیله باد دچار مشکل نشوند)

برای گرده افشانی بوسیله باد گل نیز باید تغییراتی را متحمل شود از جمله در گل گردو کلاله دارای سطح وسیعی شده تا باد براحتی بتواند عمل گرده افشانی را انجام دهد.

بعضی از گل ها علاوه بر گلبرگ دارای مهمیز هستند مثل زبان در قفا(1 مهمیزی) . گل لادن ، تاج الملوک(5 مهمیزی) ، که دارای لوله ای هستند که در آن شهد ذخیره می گردد.

 

نافه: قسمت نر گل را تشکیل می دهد و شامل پرچم هاست . پرچم نیز نوعی برگ تغییر شکل یافته است. از نظر تعداد و نحوه ارتباط در گل های متعدد متفاوت است .

برای مثال فرفیون ها در هر گل فقط 1 پرچم دارند.

پرچم ها ممکن است جدا ، پیوسته  و چند دسته ای باشند .

در گل ختمی چینی پرچم ها پیوسته میله هستند.

در نخود پرچم ها در دو دسته 9 تایی و 1 ای قرار دارند.

در مرکبات چند دسته پرچم داریم .

شکل بساک، طول میله ، شکل میله و نحوه اتصال میله به یساک می تواند عامل تنوع در گل های مختلف باشد.

گل هایی هم وجود دارند که نافه ندارند مثل گل ماده گردو ،  گل ماده کیوی و...

و گاهی پرچم ها تحلیل رفته و کوچک هستند که به آن ها شبه پرچم یا پرچم نما گفته می شود.

 

مادگی: قسمت میانی گل مادگی است. که از یک یا چند برچه تشکیل شده است.

هر برچه از سه بخش : کلاله،خامه و تخمدان تشکیل شده است.

مادگی های تک برچه ای ، چند رچه ای ، جدا برچه ای و پیوسته برچه ای نیز می توانند با تنوع خود عامل تنوعی برای گل ها باشند .

نحوه آرایش قطعات گل می تواند چرخه ای یا مارپیچی باشد که گل هایی که دارای آرایش مارپیچی هستند ایتدایی تر مثل ماگنولیا و آلاله ها و گل هایی که دارای آرایش چرخه ای هستند متکامل تر و پیشرفته تر هستند.

گل ها از لحاظ محل  قرار گیری تخمدان ها نیز متفاوتند :

1-    گل زیزین (تخمدان زبرین): که تخمدان در بالای گلپوش قرار دارد مثل آلاله و ماگنولیا و شمعدانی و پیچک

2-    گل زبرین ( تخمدان زیزین): تخمدان در سطح پایین تری نسبت به گلپوش (کاسه و جام ) و نافه قرار گرفته است مثل آفتابگردان و نرگس و ثعلب

3-    گل میانی ( تخمدان میانی ): گلپوش و نافه در قسمت میانی تخمدان قرار دارد. مثل خانواده گل سرخ

 

 گل ها را از نظر تقارن به دو دسته شعاعی و دو طرفه تقسیم می کنند.

تقارن شعاعی (منظم) : اکثر گل ها از این نوعند و هر خطی گل را به دو نیمه متقارن تقسیم می کند.

تقارن دو طرفه ( نا منظم): در این نوع گل فقط یک محور تقران وجود دارد

  • گل های نا منظم تکامل یافته تر از گل های منظم هستند.

 

گل آذین :

گل آذین را به دودسته محدود و نا محدود تقسیم می کنند .

در برخی از گیاهان مثل ماگنولیا گل آذین نداریم.

گل  آذین نا محدود را که اصطلاحاً خوشه گویند خود به 5 دسته تقسیم می شود :

1-    خوشه : که در این نوع گل آذین گل ها دارای دمگل هستند  مثل شیرین بیان

2-    سنبله : گل هایی بدون دمگل هستند  مثل جو ، گردو

3-    کلاپرک : درای نهنج مسطح و کوچکی هستند .و گاهی درای گریبان هسستند.

4-    چتر: دمگل ها مشوی هستند و همه از یک ناحیه منشاء می گیرند . و گاهی دارای گریبان هستند.

5-    دیهیم : گل ها از نقاط مختلف منشاء می گیرند و دمگل ها نا مساوی هستند اما گل ها همه در یک سطح قرار می گیرند .

 

گل آذین های محدود را که اصطلاحا گرزن گفته می شود به سه دسته تقسیم می کنند :

1-    تک سویه : درای دو نوع بال ملخی (مثل اختر و زنبق) و دم عقربی ( مثل خانواده گاو زبان) می باشد.

2-    دو سویه : که در دو جهت رشد می کند مثل علف قناری (گندمک) از خانواده میخک

3-    چند سویه : که در بیش از دو جهت رشد می کند مثل خانواده تیره نعناع  که در خانواده نعناع بع آن گلومرول گویند .


مطالب مرتبط
مرفولوژی ساقه وریشه
مرفولوژی میوه و انواع آن
هورمون های گیاهی و کاربرد آن در گیاه و باغبانی
مورفولوژی برگ و انواع آن
پیدایش رده بندی خاکها
خلاصه گیاه شناسی عمومی فصل 5
گیاه شناسی فصل سوم
گیاه شناسی فصل دوم
گیاه شناسی فصل 1
ارسال نظر در " مرفولوژی گل وانواع آن "

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی